El participio perfecto y el modo imperativo: la tumba de Lázaro

banner

I. Para empezar

A. Resumen de la sesión

B. Ejercicios de repaso

C. Vocabulario clave

D. Lectura

Usemos el texto griego para leer Jn 11:31–44.

Clave de lectura

E. Memorizando el texto griego

II. CONTENIDO

Material copiado de «Participio perfecto y el participio perifrástico.md»


annotate: true publish: true type: class parent: “Griego básico” sequence: 26 tags:


banner

I. conociendo al participio perfecto

A. Recordando la morfología del perfecto

Hace algunas semanas, cuando aprendimos el perfecto indicativo, se enfatizó que la reduplicación es la marca distintiva del tiempo perfeto. Hemos visto que este elemento morfológico permanece tanto en imperativo como en subjuntivo.

Además, en ese momento vimos que en la voz activa, el tiempo perfecto se construye además con una κ como marca temporal y con la vocal temática α para unirla a las flexiones personales primarias. mientras que la voz media/pasiva se forma sin ninguna marca temporal ni vocal temática, a la que se sufijan directamente las flexiones personales.

En su momento también mencionamos que existen verbos que toman una forma perfecta irrecular, a la que llamamos perfecto segundo. Ahora que estamos a punto de ver el participio perfecto, es importante que tengas esto en mente. Si crees que no lo tienes tan fresco, te sugiere que des una breve leída a la lección 15. Perfecto indicativo.


B. Morfología del participio perfecto activo

1. Características morfológicas

Tabla 26.1
Morfología del participio perfecto activo
+ Utiliza reduplicación. + Toma **κ** como marca temporal. + Masculino y neutro usan **οτ** como morfema indicador de participio; el femenino usa **υι** . + Masculino y neutro usan la tercera declinación, el femenino usa la primera declinación.

2. Paradigma

Caso/NumMasculinoFemeninoNeutro
NSλελυκώςλελυκυῖαλελυκός
GSλελυκότοςλελυκυίαςλελυκότος
DSλελυκότιλελυκυίλελυκότι
ASλελυκόταλελυκυῖανλελυκός
NPλελυκότεςλελυκυῖαιλελυκότα
GPλελυκότωνλελυκυιῶνλελυκότων
DPλελυκόσι(ν)λελυκυίαιςλελυκόσι(ν)
APλελυκόταςλελυκυίαςλελυκότα
Tabla 26.2
Paradigma del participio perfecto activo

3. Ejemplos

Juan 12:37

Τοσαῦτα δὲ αὐτοῦ σημεῖα πεποιηκότος ἔμπροσθεν αὐτῶν οὐκ ἐπίστευον εἰς αὐτόν,

Juan 8:31

Ἔλεγεν οὖν Ἰησοῦς πρὸς τοὺς πεπιστευκότας αὐτῷ Ἰουδαίους· ἐὰν ὑμεῖς μείνητε ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ, ἀληθῶς μαθηταί μού ἐστε

C. Morfología del participio perfecto medio / pasivo

1. Características morfológicas

Tabla 26.3
Morfología del participio perfecto medio o pasivo
+ La reduplicación es la clave. + No tiene marca temporal ni vocal temática. + Utiliza el morfema μεν para todos los géneros. - Toma la primera declinación para el femenino. - Toma la segunda declinación para masculino y neutro.

2. Paradigma

Caso/NumMASCULINOFEMENINONEUTRO
NSλελυμένοςλελυμένηλελυμένον
GSλελυμένουλελυμένηςλελυμένου
DSλελυμένλελυμένλελυμέν
ASλελυμένονλελυμένηνλελυμένον
NPλελυμένοιλελυμέναιλελυμένα
GPλελυμένωνλελυμένωνλελυμένων
DPλελυμένοιςλελυμέναιςλελυμένοις
APλελυμένουςλελυμέναςλελυμένα
Tabla 26.4
Paradigma del participio perfecto medio o pasivo

3. Ejemplos

Juan 16:24

ἕως ἄρτι οὐκ ᾐτήσατε οὐδὲν ἐν τῷ ὀνόματί μου· αἰτεῖτε καὶ λήμψεσθε, ἵνα χαρὰ ὑμῶν πεπληρωμένη.

Mateo 18:18

καὶ ὅσα ἐὰν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένα ἐν οὐρανῷ.

D. Participios con perfecto segundo

1. Descripción

  • Algunos verbos usan un perfecto irregular.
  • En participio, los verbos con participio son poco frecuenrtes, pero importantes.
  • Los más frecuentes son los siguientes:

2. Verbos con perfecto segundo más frecuentes

Forma léxicaformas de participio activoformas de participio medio o pasivoFrecuencia
οἶδαεἰδώς / εἰδτος51
βάλλωβεβληκότοςβεβλημένος17
γίνομαιγεγονώς / γεγονότος14
πείθωπεποιθώς / πεποιθότοςπεπεισμένος9
βαίνω*βεβηκώς / βεβηκότες7
λέγωεἰρηκότοςεἰρημένον5
ἔρχομαιἐληλυθώς, ἐληλυθότος4
γινώσκωἐγνωκότεςκατεγνωσμένος4
ὁράωἑωρακὼς / ἑωρακότες4
ἀκούωἀκηκοότας1 (Juan 18:21)
ἀνοίγωἀνεῳγότα1 (Juan 1:51)
λαμβάνωεἰληφώς1 (Mat 25:24)
Tabla 26.5
Verbs con participio perfecto irregular comunes en el Nuevo Testamento

3. Ejemplos

Juan 3:24

οὔπω γὰρ ἦν βεβλημένος εἰς τὴν φυλακὴν Ἰωάννης.

Mateo 25:24

Προσελθὼν δὲ καὶ τὸ ἓν τάλαντον εἰληφὼς εἶπεν

E. La importancia del participio perfecto

1. Aspecto verbal y tiempo cronológico

Para empezar, recordemos el que los principales tiempos gramaticales griegos enfatizan un aspecto verbal:

  • El presente transmite el aspecto imperfectivo
  • El Aoristo transmite el aspecto perfectivo
  • El perfecto transmite el aspecto combinativo

2. La importancia del perfecto

  • Cada vez que un autor bíblico usa el tiempo perfecto, lo hace de manera intencional.
  • Esto es mucho más importante en el participio perfecto.

El tiempo perfecto se utiliza a menudo para enseñar importantes verdades teológicas, y a menudo no es posible traducir todo su significado.1

3. Observa estos ejemplos

Juan 6:65

καὶ ἔλεγεν· διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐὰν μὴ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ πατρός.

  • ¿Cómo te ayuda el participio perfecto a aclarar el significado de este pasaje?
  • ¿Qué implicaciones teológicas o pastorales tiene esto?

Juan 6:69

καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν ὅτι σὺ εἶ ἅγιος τοῦ θεοῦ.

  • ¿Cómo te ayuda el participio perfecto a aclarar el significado de este pasaje?
  • ¿Qué implicaciones teológicas o pastorales tiene esto?

Efesios 2:8

Τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι διὰ πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, θεοῦ τὸ δῶρον·

  • ¿Cómo te ayuda el participio perfecto a aclarar el significado de este pasaje?
  • ¿Qué implicaciones teológicas o pastorales tiene esto?

Colosenses 2:10

καὶ ἐστὲ ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι, ὅς ἐστιν κεφαλὴ πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας.

  • ¿Cómo te ayuda el participio perfecto a aclarar el significado de este pasaje?
  • ¿Qué implicaciones teológicas o pastorales tiene esto?

Idea Clave:

Este uso del participio perfecto no solo instruye, sino que pastorea: recuerda al creyente quién es, en qué estado vive, y qué Dios ha hecho con él.


II. Participios perifrásticos

A. Características

En español, nuestra perífrasis verbal se construye siempre con un auxiliar —ser, estar u haber— que “sostiene” el participio y marca el tiempo compuesto; en inglés, algo similar ocurre con will o do, que funcionan como puertas de acceso al matiz perfectivo o continuo. El griego, en cambio, no precisa de apoyos externos: su participio ya lleva dentro de sí el tiempo y el aspecto, y basta con su forma para expresar el mismo matiz de estado resultante o acción en curso sin recurrir a verbos adicionales. De ese modo, lo que en castellano o en inglés requiere un “soporte” gramatical, en el griego fluye de manera natural, mostrando su capacidad para condensar en una sola forma verbal toda la carga semántica.

Sin embargo, existe una situación, en la que el griego usa εἰμί y un participio juntos para enunciar una sola idea, y esto se llama construcción perifrástica.2

B. Participios perifrásticos y aspecto verbal

  • Algunas gramáticas indican que el uso del Participio perifrástico enfatiza el aspecto del participio.3
  • Otros académicos enfatizan que aunque esto era común en el griego clásico, en el koiné estaba perdiendo fuerza.4

C. Un ejemplo de uso

El siguiente ejemplo, tomado de Efesios 2:8 ilustra esta idea:

Efesios 2:8

Τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι διὰ πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, θεοῦ τὸ δῶρον·

  • En Efesios 2:8 el participio σεσῳσμένοι actúa claramente como un adjetivo que califica a los creyentes: literalmente podríamos leer “Porque por gracia son los que han sido salvados…”, pero al trasladarlo así dividimos lo que en griego es una sola unidad.
  • El verbo εστέ más el participio σεσῳσμένοι no son dos acciones separadas, sino una sola acción verbal.
  • Algunas gramáticas indican que el uso del Participio perifrástico enfatiza el aspecto del participio.5
  • En este caso esto querría decir que se señala que la salvación es un acto consumado en el pasado con efectos presentes.
  • Por eso, al traducirlo con un tiempo perfecto común —“Porque por gracia habéis sido salvados…”— recuperamos la fuerza teológica del texto.

D. El tiempo de los participios perifrásticos

  • Como ya se mencionó se forman con el verbo εἰμί, conjugado en presente, imperfecto o futuro, más un participio en presente o perfecto.
  • Esto nos da seis combinaciones, como se muestra a continuación:
Verbo finito (de εἰμί)+Participio=Equivalente a un tiempo finito
Presente+Presente=Presente
Imperfecto+Presente=Imperfecto
Futuro+Presente=Futuro
Presente+Perfecto=Perfecto
Imperfecto+Perfecto=Pluscuamperfecto
Futuro+Perfecto=Futuro perfecto
Tabla 26.6
El participio perifrástico

E. Ejemplos

1. Presente perifrástico

Juan 1:41

εὑρίσκει οὗτος πρῶτον τὸν ἀδελφὸν τὸν ἴδιον Σίμωνα καὶ λέγει αὐτῷ· εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν, ἐστιν μεθερμηνευόμενον χριστός.

Colosenses 1:6

καθὼς καὶ ἐν παντὶ τῷ κόσμῳ ἐστὶν καρποφορούμενον καὶ αὐξανόμενον καθὼς καὶ ἐν ὑμῖν, ἀφʼ ἧς ἡμέρας ἠκούσατε καὶ ἐπέγνωτε τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ·

2. Imperfecto perifrástico

Juan 1:28

ταῦτα ἐν Βηθανίᾳ ἐγένετο πέραν τοῦ Ἰορδάνου, ὅπου ἦν Ἰωάννης βαπτίζων.

Marcos 1:22

καὶ ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς.

3. Futuro perifrástico

En su “Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento”, Wallace menciona que “por causa de la combinación del verbo finito futuro y el participio presente, el aspecto de este uso del futuro es progresivo”.6

Marcos 13:25

καὶ οἱ ἀστέρες ἔσονται ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πίπτοντες, καὶ αἱ δυνάμεις αἱ ἐν τοῖς οὐρανοῖς σαλευθήσονται.

1 Corintios 14:9

οὕτως καὶ ὑμεῖς διὰ τῆς γλώσσης ἐὰν μὴ εὔσημον λόγον δῶτε, πῶς γνωσθήσεται τὸ λαλούμενον; ἔσεσθε γὰρ εἰς ἀέρα λαλοῦντες.

4. Perfecto perifrástico

Efesios 2:8

Τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι διὰ πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, θεοῦ τὸ δῶρον·

2 Corintios 4:3

εἰ δὲ καὶ ἔστιν κεκαλυμμένον τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν, ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις ἐστὶν κεκαλυμμένον,

5. Pluscuamperfecto perifrástico

Juan 3:24

οὔπω γὰρ ἦν βεβλημένος εἰς τὴν φυλακὴν Ἰωάννης.

Juan 19:11

11ἀπεκρίθη [αὐτῷ] Ἰησοῦς· οὐκ εἶχες ἐξουσίαν κατʼ ἐμοῦ οὐδεμίαν εἰ μὴ ἦν δεδομένον σοι ἄνωθεν· διὰ τοῦτο παραδούς μέ σοι μείζονα ἁμαρτίαν ἔχει.

6. Futuro perfecto perifrástico

  • Gramáticas modernas no consideran este una perífrasis real.
  • Sin embargo, muchos estudios clásicos sí.7
  • Tiempo verbal que denota un estado futuro resultante de una acción ya realizada.8

Hebreos 2:13

καὶ πάλιν· ἐγὼ ἔσομαι πεποιθὼς ἐπʼ αὐτῷ, καὶ πάλιν· ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία μοι ἔδωκεν θεός.

Mateo 18:18

Ἀμὴν λέγω ὑμῖν· ὅσα ἐὰν δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται δεδεμένα ἐν οὐρανῷ, καὶ ὅσα ἐὰν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένα ἐν οὐρανῷ.

III. Actividades de aprendizaje

Vocabulario

Ejercicios

  • Utiliza este link de Quizlet para memorizar el paradigma
  • Completa el ejercicio 26

⟵ Anterior | | Siguiente ⟶

Material copiado de «El modo imperativo.md»


annotate: true publish: true type: class parent: “Griego básico” sequence: 22 tags:


banner

I. Generalidades

  • Expresa orden, exhortación o ruego.
  • Aparece solo en segunda y tercera persona.
    • El subjuntivo deliberativo se usa para expresar una orden en primera persona del plural.
  • Solo toma Presente, aoristo y perfecto.
TiempoFrecuencia
Presente875
Aoristo821
Perfecto5
Total1527
Tabla 22:1
Distribución de los tiempos verbales del modo imperativo
  • Utiliza un sistema distinto de flexiones personales
ActivaMedia / Pasiva
2Sε / θισο
3Sτωσθω
2Pτεσθε
3Pτωσανσθωσαν
Tabla 22:2
Flexiones personales del imperativo

Imperativo Presente

Morfología del imperativo presente

Estructura

Tabla 22:3
Morfología del imperativo presente
  • Usa la misma raíz que la forma léxica
  • Utiliza ε como vocal temática

Paradigma de la voz activa

P/NRaízVocal temáticaFlexión personalForma final
2Sλυεελῦε
3Sλυετωλυέτω
2Pλυετελύετε
3Pλυετωσανλυέτωσαν
Tabla 22:4
Paradigma del presente activo imperativo
  • Cuidado con el 2P, pues es idéntico al PAI.

Voz media o pasiva

P/NRaízVocal temáticaFlexión personalForma final
2Sλυεσολύου
3Sλυεσθωλυέσθω
2Pλυεσθελύεσθε
3Pλυεσθωσανλυέσθωσαν
Tabla 22:5
Paradigma del presente medio/pasivo imperativo

Notas

  • En 2S ocurre una contracción. En a forma final λύεσο la sigma intervocálica se cae (λύεο). Entonces la vocal temática (ε) y el resto de la desinencia (ο) se contraen en el diptongo ου, produciendo la forma final λύου.
  • Cuidado con el 2P, pues es idéntico al PΜI.

Los verbos contractos

Recuerda que los verbos contractos son aquellos cuya raíz termina en una vocal corta (αω, εω, οω).

Verbos αω

  • Tras sufijarse la vocal temática ε a la vocal contracta α temática, se preserva α
  • Al caerse la sigma de 2S en voz media, (γενναεσογενναεο), las vocales restantes se contraen en (γενν)
vOZ ACTIVAVoz media
2Sγενναγενν
3Sγεννάτωγεννάσθω
2Pγεννάτεγεννσθε
3Pγεννάτωσανγεννάσθωσαν
Tabla 22:5
Paradigma del presente imperativo de los verbos contractos tipo αω

Verbos εω

  • Tras sufijarse la vocal temát
    ica ε a la vocal contracta ε se contraen en el diptongo ει
  • La reducción en 2S med/pas produce el diptongo ου.
Voz activaVoz media
2Sποίειποιοῦ
3Sποιείτωποιείσθω
2Pποιεῖτεποιεῖσθε
3Pποιείτωσανποιείσθωσαν
Tabla 22:6
Paradigma del presente imperativo de los verbos contractos tipo εω

Verbos οω

  • Tras sufijarse la vocal temática ε a la vocal contracta o se contraen en el diptongo ου
  • La voz media/pasiva de 2S med/pas se reduce en el diptongo οῦ.
  • La única diferencia entre la voz activa y media de 2S es el acentο.
Voz activaVoz media
2Sπλήρουπληροῦ
3Sπληρούτωπληρούσθω
2Pπληροῦτεπληροῦσθε
3Pπληρούτωσανπληρούσθωσαν
Tabla 22:7
Paradigma del presente imperativo de los verbos contractos tipo οω

Sintaxis básica

En el presente, el significado es mandar una acción como un proceso progresivo. El presente imperativo ordena una acción desde una perspectiva interna.9

Ejemplos de uso

Juan 19:21

ἔλεγον οὖν τῷ Πιλάτῳ οἱ ἀρχιερεῖς τῶν Ἰουδαίων· μὴ γράφε· βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων

Juan 20:17

λέγει αὐτῇ Ἰησοῦς· μή μου ἅπτου, οὔπω γὰρ ἀναβέβηκα πρὸς τὸν πατέρα ·

Juan 14:11

πιστεύετέ μοι ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ πατὴρ ἐν ἐμοί· εἰ δὲ μή, διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ πιστεύετε.

Lucas 11:9–10

Κἀγὼ ὑμῖν λέγω, αἰτεῖτε καὶ δοθήσεται ὑμῖν, ζητεῖτε καὶ εὑρήσετε, κρούετε καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν·

Imperativo de εἰμί

Generalidades

  • Solo ocurre 21 veces en el Nuevo testamento
  • Solo aparece en presente
  • Se forma sufijando las desinencias a la raíz ἴσ/ἔσ

Morfología

Voz activa
2Sἴσθι
3Sἔστω
2Pἔστε
3Pἔστωσαν
Tabla 22:8
Paradigma del presente imperativo de εἰμί

Ejemplos de uso

Mateo 5:37 (NA28)

ἔστω δὲ λόγος ὑμῶν ναὶ ναί, οὒ οὔ· τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστιν.

Marcos 5:34

δὲ εἶπεν αὐτῇ· θυγάτηρ, πίστις σου σέσωκέν σε· ὕπαγε εἰς εἰρήνην καὶ ἴσθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγός σου.

Imperativo aoristo

El tiempo aor. es la manera más sencilla de expresar un mandato. El autor presenta su argumento sin especificar los detalles o el proceso de la acción del verbo.10

Morfología del imperativo aoristo primero

Tabla 22:9
Morfología del imperativo aoristo del los verbos regulares
  • Los verbos regulares usan la misma raíz que en indicativo.
  • Usa σ como marca temporal.
  • Al igual que en indicativo, utiliza α como vocal temática.
  • Utiliza las mismas flexiones que el presente, con algunas reducciones vocálicas.

Paradigma de la voz activa

P/NRaízMarca temporalVOCAL TEMÁTICAflexión personalforma final
2Sλῦσαελῦσον
3Sλυσάτωλυσάτω
2Pλύσατελύσατε
3Pλυσάτωσανλυσάτωσαν
Tabla 22:10
Paradigma del aoristo activo imperativo del los verbos regulares
  • 2S: no hay una razón fonológica por la que se produzca este cambio,11 aunque es probable que se debe a influencia de las flexiones personales secundarias del modo indicativo.
  • Ten cuidado de no confundirlo con el Futuro indicativo.

Voz media

P/NRaízMarca temporalVOCAL TEMÁTICAflexión personalforma final
2Sλῦσασολῦσαι
3Sλυσάσθωλυσάσθω
2Pλύσασθελύσασθε
3Pλυσάσθωσανλυσάσθωσαν
Tabla 22:11
Paradigma del aoristo medio imperativo del los verbos regulares
  • 2S: no hay una razón fonológica por la que se produzca este cambio,12

Paradigma de la voz pasiva

Tabla 22:12
Morfología del aoristo pasivo imperativo del los verbos regulares
  • Al igual que el API, la marca temporal es θη.
  • Utiliza las mismas flexiones activas del imperativo, salvo 2S.
P/NRaízMarca temporalflexión personalforma final
2Sλύθηθιλύθητι
3Sλυθητωλυθήτω
2Pλύθητελύθητε
3Pλυθητωσανλυθήτωσαν
Tabla 22:13
Paradigma del aoristo pasivo imperativo del los verbos regulares
  • 2S Cuando se sufija la flexión personal, se “desaspira”
  • 3Pa la η en la marca temporal se acorta ante la ν de la flexión personal.

Sintaxis básica

Mientras que el imperativo presente indica una acción duradera o repetida, el aoristo expresa una acción ingresiva. Esta es la causa por la que los mandamientos más genéricos se encuentran en Presente, mientras que los mandatos que se refieren a actitudes a tomar o cosas a realizar en situaciones particulares prefieren la utilización del Aoristo.13

En el Siguiente párrafo, Jeremy Duff contrasta el imperativo presente con el aoristo.

Muchos estudiantes piensan equivocadamente que el Imperativo Presente es el imperativo normal, y entonces o bien se olvidan del Imperativo Aoristo o piensan que se emplea para hacer resaltar una acción que ha de hacerse una sola vez. Pero, al contrario, el Imperativo Aoristo es el Imperativo normal o por defecto. Entonces, si uno ve que el Imperativo Presente ha sido empleado, tiene que preguntarse, ‘¿Por qué se está dando aquí una orden que hace resaltar el proceso?’ 14

Ejemplos de uso

Juan 2:19

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν.

Juan 18:23

ἀπεκρίθη αὐτῷ Ἰησοῦς· εἰ κακῶς ἐλάλησα, μαρτύρησον περὶ τοῦ κακοῦ· εἰ δὲ καλῶς, τί με δέρεις;

Mateo 6:9

Οὕτως οὖν προσεύχεσθε ὑμεῖς· Πάτερ ἡμῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς· ==ἁγιασθήτω== τὸ ὄνομά σου·

Perfecto imperativo

Generalidades

  • Solo aparece 5 veces en el NT.
  • 3 de las cuales es ἴστε (perfecto activo imperativo 2da plural de οἶδα)

Efesios 5:5

τοῦτο γὰρ ἴστε γινώσκοντες, ὅτι πᾶς πόρνος ἀκάθαρτος πλεονέκτης, ἐστιν εἰδωλολάτρης, οὐκ ἔχει κληρονομίαν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Χριστοῦ καὶ θεοῦ.

Raíces irregulares en aoristo imperativo

Verbos contractos en presente imperativo

Generalidades

Al igual que en indicativo, la vocal contracta se alarga antes de la marca temporal

Ejemplos

1 Pedro 1:22

ἐκ καθαρᾶς καρδίας ἀλλήλους ἀγαπήσατε ἐκτενῶς

Juan 15:7

ἐὰν μείνητε ἐν ἐμοὶ καὶ τὰ ῥήματά μου ἐν ὑμῖν μείνῃ, ἐὰν θέλητε αἰτήσασθε, καὶ γενήσεται ὑμῖν.

Filipenses 2:2

πληρώσατέ μου τὴν χαρὰν ἵνα τὸ αὐτὸ φρονῆτε, τὴν αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες, σύμψυχοι, τὸ ἓν φρονοῦντες,

Raíces con consonante final Oclusiva o aspirante

Generalidades

Las mismas modificaciones que se observan en el modo indicativo también ocurren en el imperativo. Esto sucede cuando consonantes oclusivas o aspiradas se combinan con la marca temporal σ, generando ciertos cambios fonéticos. La siguiente tabla puede ayudar a visualizar estas variaciones de manera más clara:

OcusivaConsonante+Ma. temporal=Resultado
Labialπ, φ, β+σ=ψ
Palatalκ, χ, γ, (σσ)+σ=ξ
Dentalτ, θ, δ+σ=σ
Sibilanteξ, ζ, ψ, σ+σ=σ
Tabla 22:14
Cambios en las consonantes oclusivas o sibilantes al sufijar la marca temporal σ

Ejemplos

Hechos 22:16

καὶ νῦν τί μέλλεις; ἀναστὰς βάπτισαι καὶ ἀπόλουσαι τὰς ἁμαρτίας σου ἐπικαλεσάμενος τὸ ὄνομα αὐτοῦ.

Lucas 11:1

Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τόπῳ τινὶ προσευχόμενον, ὡς ἐπαύσατο, εἶπέν τις τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς αὐτόν· κύριε, δίδαξον ἡμᾶς προσεύχεσθαι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ἐδίδαξεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ.

Juan 12:27

Νῦν ψυχή μου τετάρακται, καὶ τί εἴπω; πάτερ, σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας ταύτης; ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην.

Verbos con raíz temporal distinta (aoristo 2do)

Cuando estudiamos el aoristo, aprendimos que algunos verbos tienen la particularidad de cambiar su tema verbal cuando aparecen en un tiempo distinto al presente. A esta conjugación se la suele llamar “aoristo segundo”.

Voz activa y media

Tabla 22:15
Morfología del aoristo segundo activo y medio imperativo
  • Su característica principal es el cambio de la raíz temporal.
  • Utiliza la vocal temática y la flexión temporal del imperativo presente
Voz activaVoz media
2Sβάλεβάλου
3Sβαλέτωβαλέσθω
2Pβάλετεβάλεσθε
3Pβαλέτωσανβαλέσθωσαν
Tabla 22:16
Paradigma del aoristo segundo activo y medio imperativo
  • En algunas ocasiones puede tomar α como vocal temática, sobre todo en plural

Voz pasiva

Tabla 22:17
Morfología del aoristo segundo pasivo imperativo
  • Usa la raíz modificada
  • La misma marca temporal y flexiones que el presente imperativo
  • Son muy poco comunes.
SingularPlural
2daβλήθητιβλήθητε
3raβληθήτωβληθήτωσαν
Tabla 22:18
Paradigma del aoristo segundo pasivo imperativo

Cambio en la Raíz verbal

La siguiente tabla te presenta el cambio de raíz verbal de verbos con aoristo segundo más frecuentes en voz activa y pasiva:

F. LéxicaVOZ ACTIVAVOZ pasivafrecuencia
λέγωεἰπάτε34
ἔρχομαιἐλθατε25
βάλλωβάλετεβλήθητε21
λαμβάνωλάβελάβετε17
βαίνωβάτε15
γίνομαιγενηθήτε9
μανθάνωμάθετε6
γινώσκωγνῶτεγνωθήτε4
πίπτωπέσετε2
ἐσθίωφάγετε2
πίνωπίετε2
φέρωένεγκατε1
Tabla 22:19
Verbos que modifican su raíz verbal en aoristo imperativo, en voz activa y pasiva

Ejemplos de uso

Mateo 6:3 (NA28)

σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην μὴ γνώτω ἀριστερά σου τί ποιεῖ δεξιά σου,

Marcos 11:3 (NA28)

καὶ ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ· τί ποιεῖτε τοῦτο; εἴπατε· κύριος αὐτοῦ χρείαν ἔχει

Mateo 9:13

πορευθέντες δὲ μάθετε τί ἐστιν· ἔλεος θέλω καὶ οὐ θυσίαν· οὐ γὰρ ἦλθον καλέσαι δικαίους ἀλλʼ ἁμαρτωλούς.

Verbos líquidos o nasales en imperativo aoristo

Recuerda que los verbos líquidos o nasales son aquellos cuyo tema verbal termina en una consonante no sibiliante que se puede pronunciar de manera sostenida (λ, μ, ν, ρ). En el aoristo, estos verbos presentan ciertas modificaciones debido a la interacción entre la consonante líquida y la marca de aoristo σ.

Voz activa y media

Tabla 22:20
Morfología del aoristo activo o medio imperativo de los verbos líquidos o nasales
  • En la voz activa y media, la marca temporal σ se cae.
  • Se produce alargamiento vocálico
  • La mayoría de verbos tiene un ligero cambio en la raíz.
Voz activaVoz media
2Sκρίνονκρῖναι
3Sκρινάτωκρινάσθω
2Pκρίνατεκρίνασθε
3Pκρινάτωσανκρινάσθωσαν
Tabla 22:21
Paradigma del aoristo activo o medio imperativo de los verbos líquidos o nasales

Voz pasiva

Tabla 22:22
Morfología del aoristo pasivo imperativo de los verbos líquidos o nasales
  • Usa la marca temporal θη.
  • En la voz pasiva, la vocal líquida se suele perder ante la marca temporal θη.
Voz pasiva
2Sκριθῆτι
3Sκριθήτω
2Pκριθῆτε
3Pκριθήτωσαν
Tabla 22:23
Paradigma del aoristo pasivo imperativo de los verbos líquidos o nasales
  • En los siguientes verbos, la θ se cae y permanece la consonante líquida:
    • ἀποστέλλω
    • φαίνω (deponente)
    • χαίρω (deponente)
  • La siguiente tabla te presenta el cambio de raíz verbal de verbos líquidos o nasales más frecuentes:
F. LéxicaAORISTO ACTIVO IMPERATIVOAORISTO PASIVO IMPERATIVO
ἐγείρωἐγείρατεἐγέρθητε
ἀποστέλλωἀποστείλατεἀποσταλῆτε
μένωμείνατε
κρίνωκρίνατεκριθῆτε
αἴρωἄρατεἀρθήτε
ἀποκτείνωἀποκτείνατε
σπείρωσπείρατε
φαίνωφάνητε
χαίρωχάρητε
Tabla 22:24
Verbos líquidos o nasales que cambian su raíz en aoristo imperativo

Ejemplos de uso

Lucas 7:14

καὶ προσελθὼν ἥψατο τῆς σοροῦ, οἱ δὲ βαστάζοντες ἔστησαν, καὶ εἶπεν· νεανίσκε , σοὶ λέγω, ἐγέρθητι.

Mateo 8:31

οἱ δὲ δαίμονες παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· εἰ ἐκβάλλεις ἡμᾶς, ἀπόστειλον ἡμᾶς εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων.

Juan 15:4

μείνατε ἐν ἐμοί, κἀγὼ ἐν ὑμῖν. καθὼς τὸ κλῆμα οὐ δύναται καρπὸν φέρειν ἀφʼ ἑαυτοῦ ἐὰν μὴ μένῃ ἐν τῇ ἀμπέλῳ, οὕτως οὐδὲ ὑμεῖς ἐὰν μὴ ἐν ἐμοὶ μένητε.

Actividades de aprendizaje

Vocabulario

Ejercicios y recursos


⟵ Anterior | | Siguiente ⟶

III. Práctica de exégesis:

Investigación previa (Logos AI, 2026-08-24)

Verificar antes de usar

Respuesta de Logos AI Study Assistant (2026-08-24), con citas autor/obra/página — contrastar contra el impreso antes de usar en clase (ver historial 2026-07-03/04 en Griego/CLAUDE.md sobre citas fabricadas).

Jesus’ delay in departing for Bethany accomplishes two purposes: it demonstrates his identity as the resurrection and the life, and it establishes faith in his disciples, the onlooking Jews, and the Bethany family itself.[1] This delay does not indicate indifference to human suffering; rather, Jesus loves Martha, Mary, and Lazarus, and his two-day wait—allowing him to arrive on the fourth day after Lazarus’ death—strengthens their faith precisely because of that love.[1] The timing prevents superstitious objections about premature resuscitation and ensures the miracle’s undeniable character.

Regarding the declaration “I am the resurrection and the life,” Jesus sought throughout his public ministry to demonstrate that he is the resurrection and the life, leading people to trust in him.[2] As the Messiah and Son of God, Jesus shows that in him, resurrection and life have already appeared, made clear by the climactic sign of Lazarus’ raising, emblematic of life and resurrection appearing in Jesus Christ.[2] In Jesus, life invaded the realm of death.[2]

Why Jesus wept despite foreknowing the resurrection presents a profound theological tension. Carson’s search results do not directly address this question, but the documents establish that Jesus is not indifferent to human suffering.[1] His tears express genuine compassion for grief and loss, even when divine power stands ready to reverse it. The weeping demonstrates that resurrection faith does not eliminate the reality of mourning or the legitimacy of human sorrow—Jesus honors both the finality of death and the power to overcome it.


Sources cited: D. A. Carson, The Gospel according to John, PNTC (1991), pp. 386–389; Andreas J. Köstenberger, A Theology of John’s Gospel and Letters (2009), pp. 226, 533. The search was constrained to these authors. Would you like me to search your entire library instead?

[1] D. A. Carson, The Gospel according to John, The Pillar New Testament Commentary (Leicester, England; Grand Rapids, MI: Inter-Varsity Press; W.B. Eerdmans, 1991), 408. [2] Andreas J. Köstenberger, A Theology of John’s Gospel and Letters: The Word, the Christ, the Son of God, Biblical Theology of the New Testament (Grand Rapids, MI: Zondervan, 2009), 284–285, 297.


Comentemos

IV. Cierre

Repaso del vocabulario

Ejercicio

Tarea de la semana

Lectura diaria


| |

Footnotes

  1. Mounce, W. D. (2019). Basics of Biblical Greek Grammar (V. D. Verbrugge & C. A. Beetham, Eds.; Fourth Edition, p. 337). Zondervan.

  2. Mounce, W. D. (2019). Basics of Biblical Greek Grammar (V. D. Verbrugge & C. A. Beetham, Eds.; Fourth Edition, p. 343). Zondervan.

  3. Long, F. J. (2005). Kairos: a beginning Greek grammar (p. 186). Fredrick J. Long.

  4. Wallace, D., & Steffen, D. S. (2015). Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento (D. S. Steffen, Ed.; Segunda edición, Vol. 13, p. 501). Editorial Vida.

  5. Long, F. J. (2005). Kairos: a beginning Greek grammar (p. 186). Fredrick J. Long.

  6. Wallace, D., & Steffen, D. S. (2015). Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento (D. S. Steffen, Ed.; Segunda edición, Vol. 13, p. 503). Editorial Vida.

  7. Robertson, A. T. (2006). A Grammar of the Greek New Testament in the Light of Historical Research (p. 375). Logos Bible Software.

  8. Heiser, M. S., & Setterholm, V. M. (2013; 2013). Glossary of Morpho-Syntactic Database Terminology. Lexham Press.

  9. Daniel Wallace y Daniel S. Steffen, Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento, ed. Daniel S. Steffen, Segunda edición., vol. 13 of Biblioteca Teológica Vida (Miami, FL: Editorial Vida, 2015), 357.

  10. Roberto Hanna, Sintaxis exegética del Nuevo Testamento griego (segunda edición, 2010) (El Paso, TX: Editorial Mundo Hispano, 2010), 89.

  11. William D. Mounce, The Morphology of Biblical Greek, ed. Verlyn D. Verbrugge (Grand Rapids, MI: Zondervan Publishing House, 1994), 146–147.

  12. William D. Mounce, The Morphology of Biblical Greek, ed. Verlyn D. Verbrugge (Grand Rapids, MI: Zondervan Publishing House, 1994), 146–147.

  13. Bruno Corsani, Carlo Buzzetti, y Girolama De Luca, Guı́a para el estudio del Griego del Nuevo Testamento, Massi, Giorgio (Miami: Sociedades Bı́blicas Unidas, 2000).

  14. Jeremy Duff, Curso de Griego Bíblico: Los elementos del Griego del Nuevo Testamento, trad. Trevor R. Allin, I EDICIÓN. (Barcelona, España: Editorial CLIE, 2019), 81.