
I. Para empezar
A. Resumen de la sesión
B. Ejercicios de repaso
C. Vocabulario clave
D. Lectura
Usemos el texto griego para leer Jn 11:31–44.
Clave de lectura
E. Memorizando el texto griego
II. CONTENIDO
Material copiado de «Participio perfecto y el participio perifrástico.md»
annotate: true publish: true type: class parent: “Griego básico” sequence: 26 tags:
- Cursos links: slides: related:
- “Presentación del curso de griego”

I. conociendo al participio perfecto
A. Recordando la morfología del perfecto
Hace algunas semanas, cuando aprendimos el perfecto indicativo, se enfatizó que la reduplicación es la marca distintiva del tiempo perfeto. Hemos visto que este elemento morfológico permanece tanto en imperativo como en subjuntivo.
Además, en ese momento vimos que en la voz activa, el tiempo perfecto se construye además con una κ como marca temporal y con la vocal temática α para unirla a las flexiones personales primarias. mientras que la voz media/pasiva se forma sin ninguna marca temporal ni vocal temática, a la que se sufijan directamente las flexiones personales.
En su momento también mencionamos que existen verbos que toman una forma perfecta irrecular, a la que llamamos perfecto segundo. Ahora que estamos a punto de ver el participio perfecto, es importante que tengas esto en mente. Si crees que no lo tienes tan fresco, te sugiere que des una breve leída a la lección 15. Perfecto indicativo.
B. Morfología del participio perfecto activo
1. Características morfológicas
Morfología del participio perfecto activo
2. Paradigma
| Caso/Num | Masculino | Femenino | Neutro |
|---|---|---|---|
| NS | λελυκώς | λελυκυῖα | λελυκός |
| GS | λελυκότος | λελυκυίας | λελυκότος |
| DS | λελυκότι | λελυκυίᾳ | λελυκότι |
| AS | λελυκότα | λελυκυῖαν | λελυκός |
| NP | λελυκότες | λελυκυῖαι | λελυκότα |
| GP | λελυκότων | λελυκυιῶν | λελυκότων |
| DP | λελυκόσι(ν) | λελυκυίαις | λελυκόσι(ν) |
| AP | λελυκότας | λελυκυίας | λελυκότα |
Paradigma del participio perfecto activo
3. Ejemplos
Juan 12:37
Τοσαῦτα δὲ αὐτοῦ σημεῖα πεποιηκότος ἔμπροσθεν αὐτῶν οὐκ ἐπίστευον εἰς αὐτόν,
Juan 8:31
Ἔλεγεν οὖν ὁ Ἰησοῦς πρὸς τοὺς πεπιστευκότας αὐτῷ Ἰουδαίους· ἐὰν ὑμεῖς μείνητε ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ, ἀληθῶς μαθηταί μού ἐστε
C. Morfología del participio perfecto medio / pasivo
1. Características morfológicas
Morfología del participio perfecto medio o pasivo
2. Paradigma
| Caso/Num | MASCULINO | FEMENINO | NEUTRO |
|---|---|---|---|
| NS | λελυμένος | λελυμένη | λελυμένον |
| GS | λελυμένου | λελυμένης | λελυμένου |
| DS | λελυμένῳ | λελυμένῃ | λελυμένῳ |
| AS | λελυμένον | λελυμένην | λελυμένον |
| NP | λελυμένοι | λελυμέναι | λελυμένα |
| GP | λελυμένων | λελυμένων | λελυμένων |
| DP | λελυμένοις | λελυμέναις | λελυμένοις |
| AP | λελυμένους | λελυμένας | λελυμένα |
Paradigma del participio perfecto medio o pasivo
3. Ejemplos
Juan 16:24
ἕως ἄρτι οὐκ ᾐτήσατε οὐδὲν ἐν τῷ ὀνόματί μου· αἰτεῖτε καὶ λήμψεσθε, ἵνα ἡ χαρὰ ὑμῶν ᾖ πεπληρωμένη.
Mateo 18:18
καὶ ὅσα ἐὰν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένα ἐν οὐρανῷ.
D. Participios con perfecto segundo
1. Descripción
- Algunos verbos usan un perfecto irregular.
- En participio, los verbos con participio son poco frecuenrtes, pero importantes.
- Los más frecuentes son los siguientes:
2. Verbos con perfecto segundo más frecuentes
| Forma léxica | formas de participio activo | formas de participio medio o pasivo | Frecuencia |
|---|---|---|---|
| οἶδα | εἰδώς / εἰδóτος | – | 51 |
| βάλλω | βεβληκότος | βεβλημένος | 17 |
| γίνομαι | γεγονώς / γεγονότος | – | 14 |
| πείθω | πεποιθώς / πεποιθότος | πεπεισμένος | 9 |
| βαίνω* | βεβηκώς / βεβηκότες | – | 7 |
| λέγω | εἰρηκότος | εἰρημένον | 5 |
| ἔρχομαι | ἐληλυθώς, ἐληλυθότος | – | 4 |
| γινώσκω | ἐγνωκότες | κατεγνωσμένος | 4 |
| ὁράω | ἑωρακὼς / ἑωρακότες | 4 | |
| ἀκούω | ἀκηκοότας | 1 (Juan 18:21) | |
| ἀνοίγω | ἀνεῳγότα | 1 (Juan 1:51) | |
| λαμβάνω | εἰληφώς | 1 (Mat 25:24) |
Verbs con participio perfecto irregular comunes en el Nuevo Testamento
3. Ejemplos
Juan 3:24
οὔπω γὰρ ἦν βεβλημένος εἰς τὴν φυλακὴν ὁ Ἰωάννης.
Mateo 25:24
Προσελθὼν δὲ καὶ ὁ τὸ ἓν τάλαντον εἰληφὼς εἶπεν…
E. La importancia del participio perfecto
1. Aspecto verbal y tiempo cronológico
Para empezar, recordemos el que los principales tiempos gramaticales griegos enfatizan un aspecto verbal:
- El presente transmite el aspecto imperfectivo
- El Aoristo transmite el aspecto perfectivo
- El perfecto transmite el aspecto combinativo
2. La importancia del perfecto
- Cada vez que un autor bíblico usa el tiempo perfecto, lo hace de manera intencional.
- Esto es mucho más importante en el participio perfecto.
El tiempo perfecto se utiliza a menudo para enseñar importantes verdades teológicas, y a menudo no es posible traducir todo su significado.1
3. Observa estos ejemplos
Juan 6:65
καὶ ἔλεγεν· διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ πατρός.
- ¿Cómo te ayuda el participio perfecto a aclarar el significado de este pasaje?
- ¿Qué implicaciones teológicas o pastorales tiene esto?
Juan 6:69
καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν ὅτι σὺ εἶ ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ.
- ¿Cómo te ayuda el participio perfecto a aclarar el significado de este pasaje?
- ¿Qué implicaciones teológicas o pastorales tiene esto?
Efesios 2:8
Τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι διὰ πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, θεοῦ τὸ δῶρον·
- ¿Cómo te ayuda el participio perfecto a aclarar el significado de este pasaje?
- ¿Qué implicaciones teológicas o pastorales tiene esto?
Colosenses 2:10
καὶ ἐστὲ ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι, ὅς ἐστιν ἡ κεφαλὴ πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας.
- ¿Cómo te ayuda el participio perfecto a aclarar el significado de este pasaje?
- ¿Qué implicaciones teológicas o pastorales tiene esto?
Idea Clave:
Este uso del participio perfecto no solo instruye, sino que pastorea: recuerda al creyente quién es, en qué estado vive, y qué Dios ha hecho con él.
II. Participios perifrásticos
A. Características
En español, nuestra perífrasis verbal se construye siempre con un auxiliar —ser, estar u haber— que “sostiene” el participio y marca el tiempo compuesto; en inglés, algo similar ocurre con will o do, que funcionan como puertas de acceso al matiz perfectivo o continuo. El griego, en cambio, no precisa de apoyos externos: su participio ya lleva dentro de sí el tiempo y el aspecto, y basta con su forma para expresar el mismo matiz de estado resultante o acción en curso sin recurrir a verbos adicionales. De ese modo, lo que en castellano o en inglés requiere un “soporte” gramatical, en el griego fluye de manera natural, mostrando su capacidad para condensar en una sola forma verbal toda la carga semántica.
Sin embargo, existe una situación, en la que el griego usa εἰμί y un participio juntos para enunciar una sola idea, y esto se llama construcción perifrástica.2
B. Participios perifrásticos y aspecto verbal
- Algunas gramáticas indican que el uso del Participio perifrástico enfatiza el aspecto del participio.3
- Otros académicos enfatizan que aunque esto era común en el griego clásico, en el koiné estaba perdiendo fuerza.4
C. Un ejemplo de uso
El siguiente ejemplo, tomado de Efesios 2:8 ilustra esta idea:
Efesios 2:8
Τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι διὰ πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, θεοῦ τὸ δῶρον·
- En Efesios 2:8 el participio σεσῳσμένοι actúa claramente como un adjetivo que califica a los creyentes: literalmente podríamos leer “Porque por gracia son los que han sido salvados…”, pero al trasladarlo así dividimos lo que en griego es una sola unidad.
- El verbo εστέ más el participio σεσῳσμένοι no son dos acciones separadas, sino una sola acción verbal.
- Algunas gramáticas indican que el uso del Participio perifrástico enfatiza el aspecto del participio.5
- En este caso esto querría decir que se señala que la salvación es un acto consumado en el pasado con efectos presentes.
- Por eso, al traducirlo con un tiempo perfecto común —“Porque por gracia habéis sido salvados…”— recuperamos la fuerza teológica del texto.
D. El tiempo de los participios perifrásticos
- Como ya se mencionó se forman con el verbo εἰμί, conjugado en presente, imperfecto o futuro, más un participio en presente o perfecto.
- Esto nos da seis combinaciones, como se muestra a continuación:
| Verbo finito (de εἰμί) | + | Participio | = | Equivalente a un tiempo finito |
|---|---|---|---|---|
| Presente | + | Presente | = | Presente |
| Imperfecto | + | Presente | = | Imperfecto |
| Futuro | + | Presente | = | Futuro |
| Presente | + | Perfecto | = | Perfecto |
| Imperfecto | + | Perfecto | = | Pluscuamperfecto |
| Futuro | + | Perfecto | = | Futuro perfecto |
El participio perifrástico
E. Ejemplos
1. Presente perifrástico
Juan 1:41
εὑρίσκει οὗτος πρῶτον τὸν ἀδελφὸν τὸν ἴδιον Σίμωνα καὶ λέγει αὐτῷ· εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν, ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον χριστός.
Colosenses 1:6
… καθὼς καὶ ἐν παντὶ τῷ κόσμῳ ἐστὶν καρποφορούμενον καὶ αὐξανόμενον καθὼς καὶ ἐν ὑμῖν, ἀφʼ ἧς ἡμέρας ἠκούσατε καὶ ἐπέγνωτε τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ·
2. Imperfecto perifrástico
Juan 1:28
ταῦτα ἐν Βηθανίᾳ ἐγένετο πέραν τοῦ Ἰορδάνου, ὅπου ἦν ὁ Ἰωάννης βαπτίζων.
Marcos 1:22
καὶ ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς.
3. Futuro perifrástico
En su “Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento”, Wallace menciona que “por causa de la combinación del verbo finito futuro y el participio presente, el aspecto de este uso del futuro es progresivo”.6
Marcos 13:25
καὶ οἱ ἀστέρες ἔσονται ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πίπτοντες, καὶ αἱ δυνάμεις αἱ ἐν τοῖς οὐρανοῖς σαλευθήσονται.
1 Corintios 14:9
οὕτως καὶ ὑμεῖς διὰ τῆς γλώσσης ἐὰν μὴ εὔσημον λόγον δῶτε, πῶς γνωσθήσεται τὸ λαλούμενον; ἔσεσθε γὰρ εἰς ἀέρα λαλοῦντες.
4. Perfecto perifrástico
Efesios 2:8
Τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι διὰ πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, θεοῦ τὸ δῶρον·
2 Corintios 4:3
εἰ δὲ καὶ ἔστιν κεκαλυμμένον τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν, ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις ἐστὶν κεκαλυμμένον,
5. Pluscuamperfecto perifrástico
Juan 3:24
οὔπω γὰρ ἦν βεβλημένος εἰς τὴν φυλακὴν ὁ Ἰωάννης.
Juan 19:11
11ἀπεκρίθη [αὐτῷ] Ἰησοῦς· οὐκ εἶχες ἐξουσίαν κατʼ ἐμοῦ οὐδεμίαν εἰ μὴ ἦν δεδομένον σοι ἄνωθεν· διὰ τοῦτο ὁ παραδούς μέ σοι μείζονα ἁμαρτίαν ἔχει.
6. Futuro perfecto perifrástico
- Gramáticas modernas no consideran este una perífrasis real.
- Sin embargo, muchos estudios clásicos sí.7
- Tiempo verbal que denota un estado futuro resultante de una acción ya realizada.8
Hebreos 2:13
καὶ πάλιν· ἐγὼ ἔσομαι πεποιθὼς ἐπʼ αὐτῷ, καὶ πάλιν· ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία ἅ μοι ἔδωκεν ὁ θεός.
Mateo 18:18
Ἀμὴν λέγω ὑμῖν· ὅσα ἐὰν δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται δεδεμένα ἐν οὐρανῷ, καὶ ὅσα ἐὰν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένα ἐν οὐρανῷ.
III. Actividades de aprendizaje
Vocabulario
- δίδωμι: dar; conceder
- ἀποδίδωμι: pagar; recompensar
- παραδίδωμι: entregar
- ἵστημι: Estar, estar de pie, poner
- ἀνίστημι: levantar; resucitar
- παρίστημι: presentar; estar (ante)
- τίθημι: poner
- ἐπιτίθημι: poner
- ἀπόλλυμι: destruir; perder; perecer
- φημί: decir; responder
- ἀσθενέω: enfermarse, debilitarse
- φαίνω: aparecer; parecer, resplandecer
- φυλάσσω: guardar, custodiar, cuidar
- φυλή: tribu
- ἄνεμος:viento
- ἐγγύς: cerca
- ἐλπίζω: esperar
- ἔξεστιν: ser lícito; permitir
- δείκνυμι: mostrar
- διδαχή: enseñanza; doctrina
- συνέρχομαι: reunirse; acompañar
Ejercicios
- Utiliza este link de Quizlet para memorizar el paradigma
- Completa el ejercicio 26
⟵ Anterior | ⌂ | Siguiente ⟶
Material copiado de «El modo imperativo.md»
annotate: true publish: true type: class parent: “Griego básico” sequence: 22 tags:
- Cursos links: slides: related:
- “Presentación del curso de griego”

I. Generalidades
- Expresa orden, exhortación o ruego.
- Aparece solo en segunda y tercera persona.
- El subjuntivo deliberativo se usa para expresar una orden en primera persona del plural.
- Solo toma Presente, aoristo y perfecto.
| Tiempo | Frecuencia |
|---|---|
| Presente | 875 |
| Aoristo | 821 |
| Perfecto | 5 |
| Total | 1527 |
Distribución de los tiempos verbales del modo imperativo
- Utiliza un sistema distinto de flexiones personales
| Activa | Media / Pasiva | |
|---|---|---|
| 2S | ε / θι | σο |
| 3S | τω | σθω |
| 2P | τε | σθε |
| 3P | τωσαν | σθωσαν |
Flexiones personales del imperativo
Imperativo Presente
Morfología del imperativo presente
Estructura
Morfología del imperativo presente
- Usa la misma raíz que la forma léxica
- Utiliza ε como vocal temática
Paradigma de la voz activa
| P/N | Raíz | Vocal temática | Flexión personal | Forma final |
|---|---|---|---|---|
| 2S | λυ | ε | ε | λῦε |
| 3S | λυ | ε | τω | λυέτω |
| 2P | λυ | ε | τε | λύετε |
| 3P | λυ | ε | τωσαν | λυέτωσαν |
Paradigma del presente activo imperativo
- Cuidado con el 2P, pues es idéntico al PAI.
Voz media o pasiva
| P/N | Raíz | Vocal temática | Flexión personal | Forma final |
|---|---|---|---|---|
| 2S | λυ | ε | σο | λύου |
| 3S | λυ | ε | σθω | λυέσθω |
| 2P | λυ | ε | σθε | λύεσθε |
| 3P | λυ | ε | σθωσαν | λυέσθωσαν |
Paradigma del presente medio/pasivo imperativo
Notas
- En 2S ocurre una contracción. En a forma final λύεσο la sigma intervocálica se cae (λύεο). Entonces la vocal temática (ε) y el resto de la desinencia (ο) se contraen en el diptongo ου, produciendo la forma final λύου.
- Cuidado con el 2P, pues es idéntico al PΜI.
Los verbos contractos
Recuerda que los verbos contractos son aquellos cuya raíz termina en una vocal corta (αω, εω, οω).
Verbos αω
- Tras sufijarse la vocal temática ε a la vocal contracta α temática, se preserva α
- Al caerse la sigma de 2S en voz media, (γενναεσο → γενναεο), las vocales restantes se contraen en ῶ (γεννῶ)
| vOZ ACTIVA | Voz media | |
|---|---|---|
| 2S | γεννα | γεννῶ |
| 3S | γεννάτω | γεννάσθω |
| 2P | γεννάτε | γεννᾶσθε |
| 3P | γεννάτωσαν | γεννάσθωσαν |
Paradigma del presente imperativo de los verbos contractos tipo αω
Verbos εω
- Tras sufijarse la vocal temát
ica ε a la vocal contracta ε se contraen en el diptongo ει
- La reducción en 2S med/pas produce el diptongo ου.
| Voz activa | Voz media | |
|---|---|---|
| 2S | ποίει | ποιοῦ |
| 3S | ποιείτω | ποιείσθω |
| 2P | ποιεῖτε | ποιεῖσθε |
| 3P | ποιείτωσαν | ποιείσθωσαν |
Paradigma del presente imperativo de los verbos contractos tipo εω
Verbos οω
- Tras sufijarse la vocal temática ε a la vocal contracta o se contraen en el diptongo ου
- La voz media/pasiva de 2S med/pas se reduce en el diptongo οῦ.
- La única diferencia entre la voz activa y media de 2S es el acentο.
| Voz activa | Voz media | |
|---|---|---|
| 2S | πλήρου | πληροῦ |
| 3S | πληρούτω | πληρούσθω |
| 2P | πληροῦτε | πληροῦσθε |
| 3P | πληρούτωσαν | πληρούσθωσαν |
Paradigma del presente imperativo de los verbos contractos tipo οω
Sintaxis básica
En el presente, el significado es mandar una acción como un proceso progresivo. El presente imperativo ordena una acción desde una perspectiva interna.9
Ejemplos de uso
Juan 19:21
ἔλεγον οὖν τῷ Πιλάτῳ οἱ ἀρχιερεῖς τῶν Ἰουδαίων· μὴ γράφε· ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων…
Juan 20:17
λέγει αὐτῇ Ἰησοῦς· μή μου ἅπτου, οὔπω γὰρ ἀναβέβηκα πρὸς τὸν πατέρα ·
Juan 14:11
πιστεύετέ μοι ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί· εἰ δὲ μή, διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ πιστεύετε.
Lucas 11:9–10
Κἀγὼ ὑμῖν λέγω, αἰτεῖτε καὶ δοθήσεται ὑμῖν, ζητεῖτε καὶ εὑρήσετε, κρούετε καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν·
Imperativo de εἰμί
Generalidades
- Solo ocurre 21 veces en el Nuevo testamento
- Solo aparece en presente
- Se forma sufijando las desinencias a la raíz ἴσ/ἔσ
Morfología
| Voz activa | |
|---|---|
| 2S | ἴσθι |
| 3S | ἔστω |
| 2P | ἔστε |
| 3P | ἔστωσαν |
Paradigma del presente imperativo de εἰμί
Ejemplos de uso
Mateo 5:37 (NA28)
ἔστω δὲ ὁ λόγος ὑμῶν ναὶ ναί, οὒ οὔ· τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστιν.
Marcos 5:34
Imperativo aoristo
El tiempo aor. es la manera más sencilla de expresar un mandato. El autor presenta su argumento sin especificar los detalles o el proceso de la acción del verbo.10
Morfología del imperativo aoristo primero
Morfología del imperativo aoristo del los verbos regulares
- Los verbos regulares usan la misma raíz que en indicativo.
- Usa σ como marca temporal.
- Al igual que en indicativo, utiliza α como vocal temática.
- Utiliza las mismas flexiones que el presente, con algunas reducciones vocálicas.
Paradigma de la voz activa
| P/N | Raíz | Marca temporal | VOCAL TEMÁTICA | flexión personal | forma final |
|---|---|---|---|---|---|
| 2S | λῦ | σ | α | ε | λῦσον |
| 3S | λυ | σ | ά | τω | λυσάτω |
| 2P | λύ | σ | α | τε | λύσατε |
| 3P | λυ | σ | ά | τωσαν | λυσάτωσαν |
Paradigma del aoristo activo imperativo del los verbos regulares
- 2S: no hay una razón fonológica por la que se produzca este cambio,11 aunque es probable que se debe a influencia de las flexiones personales secundarias del modo indicativo.
- Ten cuidado de no confundirlo con el Futuro indicativo.
Voz media
| P/N | Raíz | Marca temporal | VOCAL TEMÁTICA | flexión personal | forma final |
|---|---|---|---|---|---|
| 2S | λῦ | σ | α | σο | λῦσαι |
| 3S | λυ | σ | ά | σθω | λυσάσθω |
| 2P | λύ | σ | α | σθε | λύσασθε |
| 3P | λυ | σ | ά | σθωσαν | λυσάσθωσαν |
Paradigma del aoristo medio imperativo del los verbos regulares
- 2S: no hay una razón fonológica por la que se produzca este cambio,12
Paradigma de la voz pasiva
Morfología del aoristo pasivo imperativo del los verbos regulares
- Al igual que el API, la marca temporal es θη.
- Utiliza las mismas flexiones activas del imperativo, salvo 2S.
| P/N | Raíz | Marca temporal | flexión personal | forma final |
|---|---|---|---|---|
| 2S | λύ | θη | θι | λύθητι |
| 3S | λυ | θη | τω | λυθήτω |
| 2P | λύ | θη | τε | λύθητε |
| 3P | λυ | θη | τωσαν | λυθήτωσαν |
Paradigma del aoristo pasivo imperativo del los verbos regulares
- 2S Cuando se sufija la flexión personal, se “desaspira”
- 3Pa la η en la marca temporal se acorta ante la ν de la flexión personal.
Sintaxis básica
Mientras que el imperativo presente indica una acción duradera o repetida, el aoristo expresa una acción ingresiva. Esta es la causa por la que los mandamientos más genéricos se encuentran en Presente, mientras que los mandatos que se refieren a actitudes a tomar o cosas a realizar en situaciones particulares prefieren la utilización del Aoristo.13
En el Siguiente párrafo, Jeremy Duff contrasta el imperativo presente con el aoristo.
Muchos estudiantes piensan equivocadamente que el Imperativo Presente es el imperativo normal, y entonces o bien se olvidan del Imperativo Aoristo o piensan que se emplea para hacer resaltar una acción que ha de hacerse una sola vez. Pero, al contrario, el Imperativo Aoristo es el Imperativo normal o por defecto. Entonces, si uno ve que el Imperativo Presente ha sido empleado, tiene que preguntarse, ‘¿Por qué se está dando aquí una orden que hace resaltar el proceso?’ 14
Ejemplos de uso
Juan 2:19
ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν.
Juan 18:23
ἀπεκρίθη αὐτῷ Ἰησοῦς· εἰ κακῶς ἐλάλησα, μαρτύρησον περὶ τοῦ κακοῦ· εἰ δὲ καλῶς, τί με δέρεις;
Mateo 6:9
Οὕτως οὖν προσεύχεσθε ὑμεῖς· Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· ==ἁγιασθήτω== τὸ ὄνομά σου·
Perfecto imperativo
Generalidades
- Solo aparece 5 veces en el NT.
- 3 de las cuales es ἴστε (perfecto activo imperativo 2da plural de οἶδα)
Efesios 5:5
τοῦτο γὰρ ἴστε γινώσκοντες, ὅτι πᾶς πόρνος ἢ ἀκάθαρτος ἢ πλεονέκτης, ὅ ἐστιν εἰδωλολάτρης, οὐκ ἔχει κληρονομίαν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Χριστοῦ καὶ θεοῦ.
Raíces irregulares en aoristo imperativo
Verbos contractos en presente imperativo
Generalidades
Al igual que en indicativo, la vocal contracta se alarga antes de la marca temporal
Ejemplos
1 Pedro 1:22
Juan 15:7
ἐὰν μείνητε ἐν ἐμοὶ καὶ τὰ ῥήματά μου ἐν ὑμῖν μείνῃ, ὃ ἐὰν θέλητε αἰτήσασθε, καὶ γενήσεται ὑμῖν.
Filipenses 2:2
πληρώσατέ μου τὴν χαρὰν ἵνα τὸ αὐτὸ φρονῆτε, τὴν αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες, σύμψυχοι, τὸ ἓν φρονοῦντες,
Raíces con consonante final Oclusiva o aspirante
Generalidades
Las mismas modificaciones que se observan en el modo indicativo también ocurren en el imperativo. Esto sucede cuando consonantes oclusivas o aspiradas se combinan con la marca temporal σ, generando ciertos cambios fonéticos. La siguiente tabla puede ayudar a visualizar estas variaciones de manera más clara:
| Ocusiva | Consonante | + | Ma. temporal | = | Resultado |
|---|---|---|---|---|---|
| Labial | π, φ, β | + | σ | = | ψ |
| Palatal | κ, χ, γ, (σσ) | + | σ | = | ξ |
| Dental | τ, θ, δ | + | σ | = | σ |
| Sibilante | ξ, ζ, ψ, σ | + | σ | = | σ |
Cambios en las consonantes oclusivas o sibilantes al sufijar la marca temporal σ
Ejemplos
Hechos 22:16
καὶ νῦν τί μέλλεις; ἀναστὰς βάπτισαι καὶ ἀπόλουσαι τὰς ἁμαρτίας σου ἐπικαλεσάμενος τὸ ὄνομα αὐτοῦ.
Lucas 11:1
Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τόπῳ τινὶ προσευχόμενον, ὡς ἐπαύσατο, εἶπέν τις τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς αὐτόν· κύριε, δίδαξον ἡμᾶς προσεύχεσθαι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ἐδίδαξεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ.
Juan 12:27
Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται, καὶ τί εἴπω; πάτερ, σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας ταύτης; ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην.
Verbos con raíz temporal distinta (aoristo 2do)
Cuando estudiamos el aoristo, aprendimos que algunos verbos tienen la particularidad de cambiar su tema verbal cuando aparecen en un tiempo distinto al presente. A esta conjugación se la suele llamar “aoristo segundo”.
Voz activa y media
Morfología del aoristo segundo activo y medio imperativo
- Su característica principal es el cambio de la raíz temporal.
- Utiliza la vocal temática y la flexión temporal del imperativo presente
| Voz activa | Voz media | |
|---|---|---|
| 2S | βάλε | βάλου |
| 3S | βαλέτω | βαλέσθω |
| 2P | βάλετε | βάλεσθε |
| 3P | βαλέτωσαν | βαλέσθωσαν |
Paradigma del aoristo segundo activo y medio imperativo
- En algunas ocasiones puede tomar α como vocal temática, sobre todo en plural
Voz pasiva
Morfología del aoristo segundo pasivo imperativo
- Usa la raíz modificada
- La misma marca temporal y flexiones que el presente imperativo
- Son muy poco comunes.
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| 2da | βλήθητι | βλήθητε |
| 3ra | βληθήτω | βληθήτωσαν |
Paradigma del aoristo segundo pasivo imperativo
Cambio en la Raíz verbal
La siguiente tabla te presenta el cambio de raíz verbal de verbos con aoristo segundo más frecuentes en voz activa y pasiva:
| F. Léxica | VOZ ACTIVA | VOZ pasiva | frecuencia |
|---|---|---|---|
| λέγω | εἰπάτε | — | 34 |
| ἔρχομαι | ἐλθατε | — | 25 |
| βάλλω | βάλετε | βλήθητε | 21 |
| λαμβάνω | λάβε | λάβετε | 17 |
| βαίνω | βάτε | — | 15 |
| γίνομαι | — | γενηθήτε | 9 |
| μανθάνω | μάθετε | — | 6 |
| γινώσκω | γνῶτε | γνωθήτε | 4 |
| πίπτω | πέσετε | — | 2 |
| ἐσθίω | φάγετε | — | 2 |
| πίνω | πίετε | — | 2 |
| φέρω | ένεγκατε | — | 1 |
Verbos que modifican su raíz verbal en aoristo imperativo, en voz activa y pasiva
Ejemplos de uso
Mateo 6:3 (NA28)
σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην μὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου,
Marcos 11:3 (NA28)
καὶ ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ· τί ποιεῖτε τοῦτο; εἴπατε· ὁ κύριος αὐτοῦ χρείαν ἔχει…
Mateo 9:13
Verbos líquidos o nasales en imperativo aoristo
Recuerda que los verbos líquidos o nasales son aquellos cuyo tema verbal termina en una consonante no sibiliante que se puede pronunciar de manera sostenida (λ, μ, ν, ρ). En el aoristo, estos verbos presentan ciertas modificaciones debido a la interacción entre la consonante líquida y la marca de aoristo σ.
Voz activa y media
Morfología del aoristo activo o medio imperativo de los verbos líquidos o nasales
- En la voz activa y media, la marca temporal σ se cae.
- Se produce alargamiento vocálico
- La mayoría de verbos tiene un ligero cambio en la raíz.
| Voz activa | Voz media | |
|---|---|---|
| 2S | κρίνον | κρῖναι |
| 3S | κρινάτω | κρινάσθω |
| 2P | κρίνατε | κρίνασθε |
| 3P | κρινάτωσαν | κρινάσθωσαν |
Paradigma del aoristo activo o medio imperativo de los verbos líquidos o nasales
Voz pasiva
Morfología del aoristo pasivo imperativo de los verbos líquidos o nasales
- Usa la marca temporal θη.
- En la voz pasiva, la vocal líquida se suele perder ante la marca temporal θη.
| Voz pasiva | |
|---|---|
| 2S | κριθῆτι |
| 3S | κριθήτω |
| 2P | κριθῆτε |
| 3P | κριθήτωσαν |
Paradigma del aoristo pasivo imperativo de los verbos líquidos o nasales
- En los siguientes verbos, la θ se cae y permanece la consonante líquida:
- ἀποστέλλω
- φαίνω (deponente)
- χαίρω (deponente)
- La siguiente tabla te presenta el cambio de raíz verbal de verbos líquidos o nasales más frecuentes:
| F. Léxica | AORISTO ACTIVO IMPERATIVO | AORISTO PASIVO IMPERATIVO |
|---|---|---|
| ἐγείρω | ἐγείρατε | ἐγέρθητε |
| ἀποστέλλω | ἀποστείλατε | ἀποσταλῆτε |
| μένω | μείνατε | — |
| κρίνω | κρίνατε | κριθῆτε |
| αἴρω | ἄρατε | ἀρθήτε |
| ἀποκτείνω | ἀποκτείνατε | — |
| σπείρω | σπείρατε | — |
| φαίνω | — | φάνητε |
| χαίρω | — | χάρητε |
Verbos líquidos o nasales que cambian su raíz en aoristo imperativo
Ejemplos de uso
Lucas 7:14
καὶ προσελθὼν ἥψατο τῆς σοροῦ, οἱ δὲ βαστάζοντες ἔστησαν, καὶ εἶπεν· νεανίσκε , σοὶ λέγω, ἐγέρθητι.
Mateo 8:31
οἱ δὲ δαίμονες παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· εἰ ἐκβάλλεις ἡμᾶς, ἀπόστειλον ἡμᾶς εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων.
Juan 15:4
Actividades de aprendizaje
Vocabulario
- σωτηρία: salvación
- διώκω: perseguir, procurar
- ναός: templo
- ποῦ: dónde; a dónde
- ὅμοιος: semejante
- κατοικέω: habitar, vivir, morar
- γενεά: generación
- δέω: atar, apresar
- δεύτερος: segundo
- θαυμάζω: maravillar; asombrarse, admirar
- τό σπέρμα, σπέρματος: descendencia, descendiente, semilla
- φωνέω: llamar, cantar, clamar
- καινός: nuevo
- τό ἀνάστασις, ἀνάστασεως: resurrección
- ἐγγίζω: acercarse
- εὐλογέω: bendecir
- πάντοτε: siempre
- σήμερον: hoy
- τέσσαρες: cuatro
- τιμή: honor, honra, precio
- χωρίς: sin
- ἄξιος: digno
- κλαίω: llorar
- μισέω: odiar, aborrecer
Ejercicios y recursos
- Utiliza este enlace para practicar tu vocabulario en Quizlet.
- Completa el Ejercicio 22
- Aquí puedes revisar las Diapositivas
⟵ Anterior | ⌂ | Siguiente ⟶
III. Práctica de exégesis:
Investigación previa (Logos AI, 2026-08-24)
Verificar antes de usar
Respuesta de Logos AI Study Assistant (2026-08-24), con citas autor/obra/página — contrastar contra el impreso antes de usar en clase (ver historial 2026-07-03/04 en Griego/CLAUDE.md sobre citas fabricadas).
Jesus’ delay in departing for Bethany accomplishes two purposes: it demonstrates his identity as the resurrection and the life, and it establishes faith in his disciples, the onlooking Jews, and the Bethany family itself.[1] This delay does not indicate indifference to human suffering; rather, Jesus loves Martha, Mary, and Lazarus, and his two-day wait—allowing him to arrive on the fourth day after Lazarus’ death—strengthens their faith precisely because of that love.[1] The timing prevents superstitious objections about premature resuscitation and ensures the miracle’s undeniable character.
Regarding the declaration “I am the resurrection and the life,” Jesus sought throughout his public ministry to demonstrate that he is the resurrection and the life, leading people to trust in him.[2] As the Messiah and Son of God, Jesus shows that in him, resurrection and life have already appeared, made clear by the climactic sign of Lazarus’ raising, emblematic of life and resurrection appearing in Jesus Christ.[2] In Jesus, life invaded the realm of death.[2]
Why Jesus wept despite foreknowing the resurrection presents a profound theological tension. Carson’s search results do not directly address this question, but the documents establish that Jesus is not indifferent to human suffering.[1] His tears express genuine compassion for grief and loss, even when divine power stands ready to reverse it. The weeping demonstrates that resurrection faith does not eliminate the reality of mourning or the legitimacy of human sorrow—Jesus honors both the finality of death and the power to overcome it.
Sources cited: D. A. Carson, The Gospel according to John, PNTC (1991), pp. 386–389; Andreas J. Köstenberger, A Theology of John’s Gospel and Letters (2009), pp. 226, 533. The search was constrained to these authors. Would you like me to search your entire library instead?
[1] D. A. Carson, The Gospel according to John, The Pillar New Testament Commentary (Leicester, England; Grand Rapids, MI: Inter-Varsity Press; W.B. Eerdmans, 1991), 408. [2] Andreas J. Köstenberger, A Theology of John’s Gospel and Letters: The Word, the Christ, the Son of God, Biblical Theology of the New Testament (Grand Rapids, MI: Zondervan, 2009), 284–285, 297.
Comentemos
IV. Cierre
Repaso del vocabulario
Ejercicio
Tarea de la semana
Lectura diaria
Footnotes
-
Mounce, W. D. (2019). Basics of Biblical Greek Grammar (V. D. Verbrugge & C. A. Beetham, Eds.; Fourth Edition, p. 337). Zondervan. ↩
-
Mounce, W. D. (2019). Basics of Biblical Greek Grammar (V. D. Verbrugge & C. A. Beetham, Eds.; Fourth Edition, p. 343). Zondervan. ↩
-
Long, F. J. (2005). Kairos: a beginning Greek grammar (p. 186). Fredrick J. Long. ↩
-
Wallace, D., & Steffen, D. S. (2015). Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento (D. S. Steffen, Ed.; Segunda edición, Vol. 13, p. 501). Editorial Vida. ↩
-
Long, F. J. (2005). Kairos: a beginning Greek grammar (p. 186). Fredrick J. Long. ↩
-
Wallace, D., & Steffen, D. S. (2015). Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento (D. S. Steffen, Ed.; Segunda edición, Vol. 13, p. 503). Editorial Vida. ↩
-
Robertson, A. T. (2006). A Grammar of the Greek New Testament in the Light of Historical Research (p. 375). Logos Bible Software. ↩
-
Heiser, M. S., & Setterholm, V. M. (2013; 2013). Glossary of Morpho-Syntactic Database Terminology. Lexham Press. ↩
-
Daniel Wallace y Daniel S. Steffen, Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento, ed. Daniel S. Steffen, Segunda edición., vol. 13 of Biblioteca Teológica Vida (Miami, FL: Editorial Vida, 2015), 357. ↩
-
Roberto Hanna, Sintaxis exegética del Nuevo Testamento griego (segunda edición, 2010) (El Paso, TX: Editorial Mundo Hispano, 2010), 89. ↩
-
William D. Mounce, The Morphology of Biblical Greek, ed. Verlyn D. Verbrugge (Grand Rapids, MI: Zondervan Publishing House, 1994), 146–147. ↩
-
William D. Mounce, The Morphology of Biblical Greek, ed. Verlyn D. Verbrugge (Grand Rapids, MI: Zondervan Publishing House, 1994), 146–147. ↩
-
Bruno Corsani, Carlo Buzzetti, y Girolama De Luca, Guı́a para el estudio del Griego del Nuevo Testamento, Massi, Giorgio (Miami: Sociedades Bı́blicas Unidas, 2000). ↩
-
Jeremy Duff, Curso de Griego Bíblico: Los elementos del Griego del Nuevo Testamento, trad. Trevor R. Allin, I EDICIÓN. (Barcelona, España: Editorial CLIE, 2019), 81. ↩