
I. Generalidades
Recordando los modos griegos
- El modo subjuntivo:
Expresa un deseo que es probable. - El modo optativo:
Expresa una una acción que es posible. - El modo imperativo:
Expresa una orden o un ruego.
El sentido del optativo
- Mientras que el subjuntivo es el modo de probabilidad o posibilidad, el optativo es el modo de “deseo”.
- Mientras que el subjuntivo está a un paso de la realidad, el optativo está a dos.1
Un modo escaso
- Hay sesenta y ocho ejemplos del optativo en el Nuevo Testamento.
- Sólo se encuentra en presente y aoristo.2
II. Morfología del Modo optativo
Optativo presente
Estructura morfológica
- La característica más importante del modo optativo el que infija una ι después de la marca temporal / vocal temática.
Paradigma
| P / N | Voz activa | voz media o pasiva |
|---|---|---|
| 1S | λύοιμι | λυοίμην |
| 2S | λύοις | λύοιο |
| 3S | λύοι | λύοιτο |
| 1P | λύοιμεν | λυοίμεθα |
| 2P | λύοιτε | λύοισθε |
| 3P | λύοιεν | λύοιντο |
- Observa que 1S utiliza la forma alternativa propia de los verbos atemáticos.
- En presente, todas las personas utilizan la vocal temática ο.
- En modo optativo, el presente utiliza las flexiones personales secundarias.
Verbos comunes en presente
- El verbo mas común en presente optativo es la tercera persona singular de εἰμί, εἴη (12 de 23 veces).
Ejemplos de uso
Juan 13:24
1 Pedro 3:17
κρεῖττον γὰρ ἀγαθοποιοῦντας, εἰ θέλοι τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, πάσχειν ἢ κακοποιοῦντας.
Optativo aoristo primero
Estructura morfológica
- La clásica marca temporal del aoristo, σα, permanece en el modo optativo.
- La marca de optativo, ι, se sufija después de la marca temporal.
- Utiliza las flexiones personales secundarias.
Paradigma aoristo
| P / N | Voz activa | voz media | Voz pasiva |
|---|---|---|---|
| 1S | λύσαιμι | λυσαίμην | λυθείην |
| 2S | λύσαις | λύσαιο | λυθείης |
| 3S | λύσαι | λύσαιτο | λυθείη |
| 1P | λύσαιμεν | λυσαίμεθα | λυθεῖμεν |
| 2P | λύσαιτε | λύσαισθε | λυθεῖτε |
| 3P | λύσαιεν | λύσαιντο | λυθεῖεν |
- 1S también utiliza la flexión personal alternativa.
- La voz pasiva utiliza θε como marca temporal, ίη como marca de optativo y las flexiones secundarias activas.
- El único verbo μι que aparece en aoristo optativo es la tercera persona singular de δίδωμι: δῴη.
Ejemplos de uso
Lucas 6:11
αὐτοὶ δὲ ἐπλήσθησαν ἀνοίας καὶ διελάλουν πρὸς ἀλλήλους τί ἂν ποιήσαιεν τῷ Ἰησοῦ.
1 Tesalonicenses 5:23
Αὐτὸς δὲ ὁ θεὸς τῆς εἰρήνης ἁγιάσαι ὑμᾶς ὁλοτελεῖς, καὶ ὁλόκληρον ὑμῶν τὸ πνεῦμα καὶ ἡ ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα ἀμέμπτως ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τηρηθείη.
2 Pedro 1:2
χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη πληθυνθείη ἐν ἐπιγνώσει τοῦ θεοῦ καὶ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν.
Efesios 1:17
ἵνα ὁ θεὸς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ πατὴρ τῆς δόξης, δώῃ ὑμῖν πνεῦμα σοφίας καὶ ἀποκαλύψεως ἐν ἐπιγνώσει αὐτοῦ,
Aoristo segundo
Estructura morfológica
- Su morfología es idéntica al presente.
- La manera de distinguirlo es por el cambio en la raíz temporal.
Paradigma
| P / N | Voz activa | Voz media |
|---|---|---|
| 1S | βάλοιμι | βαλοίμην |
| 2S | βάλοις | βάλοιο |
| 3S | βάλοι | βάλοιτο |
| 1P | βάλοιμεν | βαλοίμεθα |
| 2P | βάλοιτε | βάλοισθε |
| 3P | βάλοιεν | βάλοιντο |
- En el NT no aparece en voz pasiva.
- El verbo más común en este tiempo es el aoristo optativo en tercera persona del singular de γίνομαι: γένοιτο.
Ejemplos de uso
Marcos 11:14
καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῇ· μηκέτι εἰς τὸν αἰῶνα ἐκ σοῦ μηδεὶς καρπὸν φάγοι. καὶ ἤκουον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ.
Romanos 6:15
Τί οὖν; ἁμαρτήσωμεν, ὅτι οὐκ ἐσμὲν ὑπὸ νόμον ἀλλʼ ὑπὸ χάριν; μὴ γένοιτο.
III. Sentido del optativo
- El modo optativo indica probabilidad lejana. Se usa para expresar, p. ej., un deseo, cuando su realización es remota.3
- Es el modo utilizado cuando un hablante desea presentar una acción como posible.
- Suele dirigirse a la cognición, pero puede emplearse para apelar a la volición. 4
Importancia
- En la época del NT, el modo optativo era muy raro.
- Cuando aparece, es usado intencionalmente.
- Tiene cuatro matices principales
Negación enfática
- El uso más común del optativo es en el modismo: “μὴ γένοιτο”
- Tiene una carga de repugnancia y algo de volición para comunicar a sus lectores que nunca deben considerar tal cosa.5
Romanos 6:15
Τί οὖν; ἁμαρτήσωμεν, ὅτι οὐκ ἐσμὲν ὑπὸ νόμον ἀλλʼ ὑπὸ χάριν; μὴ γένοιτο.
En oraciones
- Se suele usar en el contexto de oración o ruego.
- Las oraciones paganas a dioses griegos en optativo, porque quien oraba no sabía si su dios respondería.
- El modo optativo en las oraciones del NT expresa más la humildad del hablante, no su incertidumbre o duda.6
2 Timoteo 1:16
δῴη ἔλεος ὁ κύριος τῷ Ὀνησιφόρου οἴκῳ, ὅτι πολλάκις με ἀνέψυξεν καὶ τὴν ἅλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη,
Un deseo
- El optativo expresa un deseo que tiene una posibilidad de que algo ocurra, pero sin ninguna garantía.7
Lucas 20:16
ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς τούτους καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις. ἀκούσαντες δὲ εἶπαν· μὴ γένοιτο.
- En este caso, el deseo que los principales sacerdotes expresaron no se cumplió.
Potencial
- El modo optativo potencial aparece con la partícula ἄν en la apódosis de una oración condicional incompleta de cuarta clase.
- Se usa para indicar una consecuencia en el futuro de una condición improbable.8
Lucas 1:62
ἐνένευον δὲ τῷ πατρὶ αὐτοῦ τὸ τί ἂν θέλοι καλεῖσθαι αὐτό.
Condicional
- El modo optativo condicional se da en la prótasis de una condición de la cuarta clase después de la partícula εἰ.
- Se usa para indicar una posible condición en el futuro, y suele referirse a una remota posibilidad.
- Por ejemplo: “Si él pudiera hacer algo” o “Si esto ocurriera”.9
1 Pedro 3:14
ἀλλʼ εἰ καὶ πάσχοιτε διὰ δικαιοσύνην, μακάριοι. τὸν δὲ φόβον αὐτῶν μὴ φοβηθῆτε μηδὲ ταραχθῆτε,
Vocabulario
“”
- χήρα: viuda
- ἀληθής: verdadero, veraz
- ἀποκαλύπτω: revelar
- ἀσθενής: débil; enfermo
- ἐπεί: puesto que, como
- ἑορτή: fiesta
- ἕνεκα: por, por causa
- ἥκω: venir; llegar
- ἰάομαι: sanar; curar
- ὀμνύω: jurar
- ὁμολογέω: confesar, prometer
- Αἴγυπτος: Egipto
- γνωρίζω: dar a conocer; hacer saber
- δέκα: diez
- δένδρον: árbol
- δουλεύω: servir; ser esclavo, esclavizar
- κελεύω: ordenar; mandar
- λευκός: blanco
- μήποτε: no sea que
Tareas
- Usa este link de quizlet para practicar el vocabulario
⟵ Anterior | ⌂
Footnotes
-
Mounce, W. D. (2019). Basics of Biblical Greek Grammar (V. D. Verbrugge & C. A. Beetham, Eds.; Fourth Edition, p. 404). Zondervan. ↩
-
Kime, H. A. (2020). Gramática inicial e intermedia del griego del Nuevo Testamento (G. Mac Kenzie, Ed.; R. Medina, Trad.). Fundación Hurtado. ↩
-
Hanna, R. (2010). Sintaxis exegética del Nuevo Testamento griego (segunda edición, 2010) (p. 93). Editorial Mundo Hispano. ↩
-
Wallace, D. B. (1996). Appendix A: Partial Summary of Greek Grammar beyond the Basics: An Exegetical Syntax of the New Testament. En V. D. Verbrugge (Ed.), A Graded Reader of Biblical Greek: Exegetical Discussion (p. 168). Zondervan. ↩
-
Wallace, D., & Steffen, D. S. (2015). Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento (D. S. Steffen, Ed.; Segunda edición, Vol. 13, p. 355). Editorial Vida. ↩
-
Wallace, D., & Steffen, D. S. (2015). Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento (D. S. Steffen, Ed.; Segunda edición, Vol. 13, p. 354). Editorial Vida. ↩
-
Goodwin, W. W. (1889). Syntax of the Moods and Tenses of the Greek Verb (p. 375). Macmillan and Co. ↩
-
Wallace, D., & Steffen, D. S. (2015). Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento (D. S. Steffen, Ed.; Segunda edición, Vol. 13, p. 356). Editorial Vida. ↩
-
Wallace, D., & Steffen, D. S. (2015). Gramática Griega: Sintaxis del Nuevo Testamento (D. S. Steffen, Ed.; Segunda edición, Vol. 13, p. 356). Editorial Vida. ↩